CURSUS : stereografie: stereo zien: optisch kijken
Optisch
Met behulp van eenvoudige optische middelen kan men 3D foto’s in al hun glorie aanschouwen zonder dat men enige techniek of aanverwanten onder de knie moet hebben.
Holmes-viewer
Een toestel dat je vooral bij de antiqair en op rommelmarkten zult aantreffen is de holmes-viewer.
Hier gaat men op de verste lat het stereopaar plaatsen. Dit zijn foto’s waarbij de twee beelden samen op 1 stuk karton (of dergelijke) zijn geplaatst. Hieronder ziet u een voorbeeld van een dergelijk stereopaar.
"High water on the Hudson"
1902 Wendt Brother
Merk op dat het ook mogelijk is om dergelijke stereoparen zonder een Holmes-viewer te bekijken, indien men de techniek van het "parallel kijken" onder de knie heeft.
"gewone" stereobrillen
Gewone "stereobrillen" zijn in feite hulpmiddelen bij het "parallel" stereo-kijken.
Stereobril tafelmodel:
Heel handig voor het bekijken van stereofoto’s is deze bril, afkomstig van het amerikaans leger. Stereografie werdt door militairen gebruikt om gecamoufleerde wagens, kampen aan de hand van lucht foto’s op te sporen.
Dit gaat als volgt: men fotografeert vanuit de lucht met een interval van verschillende meters (afhankelijk van de hoogte, hoe hoger hoe groter het interval, deze grote stereobasis is een vorm van hyperstereo)
Bekijkt men deze foto’s met een stereokijker dan kan men kleine hoogteverschillen die op de grond aanwezig zijn waarnemen die men op een gewone foto niet kan waarnemen.
Waarschijnlijk is, door de huidige geavanceerde technologiën, het systeem in onbruik geraakt.
Deze bril is gemaakt uit koper, de voetjes uit staal en uiteraard een glazen optiek. Ook is het mogelijk om de oogbasis in te stellen van 55mm tot 75mm en te vergrendelen met een schroefje, op die manier kan men de kijker optimaal afstellen aan de gebruiker.
Een ouder model van een stereoviewer (Systeem ’Bruguiere’):
Dit kartonnen doosje (lengte ~10 cm) bevat vooraan 2 glazen lenzen en achteraan een matglas (uit kunststof) waarvoor men een stereodia kan schuiven.
Het matglas zorgt voor een egale lichtverdeling en verlicht de achterzijde van de dia’s.
Het systeem ’Bruguiere’ van ruwweg rond de jaren (19)’60 had een ruim gamma aan stereodia’s en tref je nog vrij regelmatig op rommelmarkten aan.
Optische diaviewer
View-master
Een voorbeeld die velen onder ons wellicht wel zullen kennen is de View-Master:
View-Master, als kind heb ik er nooit bij stilgestaan
wat het geheim van de diepte in de beelden was...
Het View-Master schijfje bevat voor ieder beeld dat we kunnen zien eigenlijk 2 (lichtjes verschillende!) beeldjes.